【GLOBAL NEWS24 MALAYSIA】

KUALA LUMPUR — Malaysia sedang membawa sektor pertanian dan agromakanan ke satu fasa baharu apabila teknologi digital, automasi dan kecerdasan buatan semakin dikaitkan dengan agenda keterjaminan makanan negara.

Cabaran makanan pada masa kini jauh lebih kompleks berbanding sekadar meningkatkan jumlah pengeluaran.

Perubahan iklim, banjir, kemarau, gangguan rantaian bekalan global, kos input pertanian, persaingan penggunaan tanah dan ketidaktentuan geopolitik semuanya boleh mempengaruhi bekalan serta harga makanan.

Malaysia kini berusaha menghadapi cabaran tersebut melalui Dasar Keterjaminan Makanan Negara 2030 atau DKMN 2030.

Dasar ini memberi tumpuan kepada enam tonggak utama iaitu ketersediaan, akses, penggunaan, kestabilan, kelestarian dan keupayaan masyarakat dalam sistem makanan.

Salah satu perubahan terpenting ialah pemodenan pertanian.

Sawah masa depan tidak lagi hanya bergantung kepada pengalaman manusia dan pemerhatian secara manual.

Sensor boleh mengukur paras air dan keadaan ladang.

Dron boleh membantu pemantauan tanaman.

Internet of Things atau IoT boleh menghubungkan peralatan pertanian kepada sistem digital.

Artificial intelligence pula berpotensi membantu menganalisis data dan membuat keputusan dengan lebih tepat.

Perubahan tersebut sudah mula dapat dilihat.

Pada MAHA 2026 di Serdang, teknologi pengairan pintar berkuasa solar diperkenalkan sebagai salah satu contoh bagaimana pengurusan sawah boleh dimodenkan.

Sistem itu menggunakan pam mudah alih yang mendapat tenaga daripada cahaya matahari.

Sensor digunakan untuk mengesan paras air di sawah.

Petani boleh memantau keadaan dan mengawal operasi pam melalui aplikasi telefon pintar.

Jika paras air terlalu rendah, pam boleh diaktifkan untuk menyalurkan air.

Jika air berlebihan, sistem boleh membantu mengeluarkannya apabila diperlukan.

Pendekatan seperti ini menunjukkan bagaimana telefon pintar boleh menjadi sebahagian daripada peralatan pertanian moden.

Teknologi itu juga berpotensi mengurangkan penggunaan petrol atau diesel untuk operasi pam konvensional.

Selain pengurusan air, automasi turut memasuki proses penanaman dan penuaian.

Sistem pemanduan automatik yang menggunakan panduan satelit boleh membantu jentera bergerak mengikut laluan yang telah ditetapkan.

Teknologi ini dapat mengurangkan pertindihan laluan, meningkatkan penggunaan kawasan sawah dan mengurangkan keletihan operator.

Data mengenai keluasan kawasan yang dikerjakan, tempoh operasi dan penggunaan bahan api juga boleh direkodkan.

Maklumat tersebut membantu petani membuat keputusan berdasarkan data.

Program SMART Sawah Berskala Besar BERNAS pula telah melibatkan kira-kira 3,900 hektar menerusi sekitar 65 projek dengan lebih 1,200 pesawah di seluruh Malaysia, termasuk Sabah dan Sarawak.

Ini menunjukkan bahawa konsep pertanian pintar semakin bergerak daripada demonstrasi teknologi kepada penggunaan dalam ekosistem pengeluaran sebenar.

Namun teknologi bukan matlamat akhir.

Matlamat sebenarnya adalah makanan.

Malaysia memerlukan sistem yang mampu menghasilkan makanan yang mencukupi, selamat dan berkualiti pada harga yang boleh dicapai rakyat.

Data Jabatan Perangkaan Malaysia menunjukkan Indeks Keterjaminan Makanan Malaysia bagi 2024 berada pada 61.5, meningkat daripada 54.5 pada 2023.

Namun aspek ketersediaan makanan masih memerlukan perhatian.

Ini menunjukkan bahawa meningkatkan pengeluaran domestik dan membina rantaian bekalan yang lebih berdaya tahan kekal penting.

Teknologi juga boleh membantu selepas hasil dituai.

Gudang pintar, cold chain, pemantauan logistik, analisis permintaan dan platform digital boleh membantu mengurangkan kehilangan makanan serta menghubungkan pengeluar dengan pasaran dengan lebih cekap.

Petani kecil juga perlu menjadi sebahagian daripada transformasi tersebut.

Jika teknologi hanya mampu digunakan oleh syarikat besar, manfaat pertanian pintar tidak akan tersebar secara meluas.

Oleh itu, latihan, pembiayaan, perkongsian peralatan dan teknologi yang mudah digunakan menjadi penting.

Generasi muda turut mempunyai peranan besar.

Pertanian moden memerlukan operator dron, juruteknik automasi, pakar IoT, saintis data, jurutera pertanian dan usahawan agroteknologi.

Perubahan ini boleh membantu mengubah imej pertanian daripada pekerjaan tradisional kepada industri teknologi yang mempunyai potensi ekonomi.

Malaysia juga perlu menyesuaikan pertanian dengan perubahan iklim.

Pengurusan air yang lebih tepat, varieti tanaman yang lebih tahan, sistem ramalan cuaca, automasi dan analisis data boleh membantu mengurangkan risiko kepada pengeluaran.

Dalam konteks ini, keterjaminan makanan dan kelestarian alam tidak boleh dipisahkan.

Lebih banyak makanan perlu dihasilkan dengan penggunaan air, tenaga dan tanah yang semakin cekap.

Dari sawah menuju sensor.

Dari pam diesel menuju tenaga solar.

Dari jentera konvensional menuju sistem panduan automatik.

Dari pemerhatian manual menuju pertanian berasaskan data.

Inilah arah transformasi yang sedang berlaku dalam sektor agromakanan Malaysia.

Masa depan keterjaminan makanan tidak hanya bergantung kepada berapa luas tanah yang boleh ditanam.

Ia juga bergantung kepada bagaimana teknologi, petani, penyelidikan, kerajaan dan industri dapat bekerjasama untuk menghasilkan makanan dengan lebih cekap dan berkelanjutan.

Jika transformasi ini berjaya, pertanian pintar bukan sahaja dapat meningkatkan produktiviti.

Ia juga boleh meningkatkan pendapatan petani, menarik generasi muda, mengurangkan kebergantungan kepada input tertentu dan memperkukuh daya tahan sistem makanan negara.

GLOBAL NEWS24 MALAYSIA akan terus mengikuti perkembangan keterjaminan makanan, pertanian pintar, teknologi agromakanan, AI, IoT dan pembangunan luar bandar Malaysia serta menyampaikannya kepada masyarakat antarabangsa.